امروزه در بسیاری از نقاط شهری خرید و یا طراحی خانه بر اساس نوع و گروهبندی آنها نه تابع سلیقه گروههای دخیل، بلکه تابع بافت شهری محل وقوع ساختمان و ضوابط شهری است. لکن هنوز در نواحی شهرها و نقاط روستایی این مالک و سازنده بنا هستند که تعیین میکنند نوع ساختمان مسکونی آنها (به عنوان مثال) ویلایی باشد یا آپارتمان. این مسئله نیز پیرو عواملی چون ارزش پایین تر زمین و انعطاف بیشتر نهادهای نظارتی نظیر شهرداریها و دهیاری در این نقاط است. با ما در این نوشتار همراه باشید تا شما را با انواع مسکن بر اساس تراکم، همجواری و گروههای بهرهمند از آن آشنا کنیم.
1. خانههای تکواحدی یا ویلایی
این خانهها به طور کامل مستقل هستند. طراحی آنها بستگی به تعداد اعضای خانوار ساکن دارد. در قسمت جلویی این ساختمانها و یا در 4طرف آن فضای بزرگ و بازی وجود دارد که بتواند محیطی برای فراغت، تعامل و بازی کودکان فراهم آورد که معمولا با باغ یا باغچه همراه است. این خانهها مقدار زیادی از نور خورشید، هوای تازه به همراه مکانی دور از هیاهو و ازدحام برای ساکنان خود فراهم میکند. بهترین سبک خانهسازی همین نوع خانهها بوده و بهترین شکل سکونتگاهی را در شهرها و روستاها فراهم میآورند. البته همانطور که اشاره شد گرایش به انوع خانهها مستلزم زمین ارزان قیمت و در دسترس خواهد بود. اما معمولا از منظر اقتصادی مقرون به صرفه نیستند. به همین خاطر بیشتر مورد استقبال قشر برخوردار جوامع قرار میگیرند.
2. خانههای دوبلکس دو خانواری
این نوع خانهها که بیشتر در باز زمانی 50 سال تا 30 سال پیش مرسوم بودند به لحاظ ساختاری و عملکردی حد واسط خانههای ویلایی و آپارتمانیاند. عمدتا بناهای دوبلکس برای بهرهمندی دو خانوار که به با هم قرابت خویشاوندی دارند مورد استفاده قرار میگیرند. از منظری گزینهای اقتصادی تر از خانههای تک خانواری بوده و از طرفی هنوز از حریم خصوصی و خانوادگی انسانها پشتیبانی میکند. در صورت وجود انشعابات مجزا نظیر آب و برق و و برخورداری از سند تفکیکی این نوع خانهها ایدهآل خواهند بود.
3. آپارتمان
آپارتمان به ساختمانی میگویند که دارای چندطبقه بوده و هریک از ساکنان آن در یک واحد مجزا زندگی میکنند. هر واحد آپارتمانی دارای سرویس بهداشتی و آشپزخانه مستقل، و هر آپارتمان دارای فضای مشاعاتی است که رابط بین خیابان و واحدهای خصوصی داخل آپارتمان میباشد. این نوع مسکن مناسب اقشار با درآمد متوسط است و عمدتا در نواحی داخلی شهرها قرار دارند.
در اثر هجوم جمعیت از مناطق روستایی به شهرها قیمت زمین در این نواحی افزایش چشمگیری داشته است. از این رو برای مدیریت اسکان جمعیتهای رو به افزایش یکی از پیشرو ترین راه حلها آپارتمانها هستند. به علاه اینکه در تامین هزینههای عمومی ساختمان و نگهداری آن تمامی ساکنان مشارکت داشته و گزینه آپارتمانسازی را منطقی تر میکندد. اما مالکان آنها امکان گسترش و توسعه بنا و یا انجام بازسازی اساسی را نخواهند داشتد.
4. برج
به منظور اسکان جمعیت رو به رشد شهرها آسمانخراشها یا به عبارتی ساختمانهای بلند مرتبه وسربه فلک کشیده ظهور کردهاند. به عنوان مثال در شهر تهران در براخی نواحی حاشیهای شهر بالاخص در منطقه 22 نمود بارزی از این سیاست اسکان هستند. اولین برجهای بیش از 10 طبقه دنیا در انتهای قرن نوزدهم میلادی در ایالات متحده ساخته شدند.
امروزه با گسترش تکنولوژی آسانسور و کاهش وابستگی به پلهها و همچنین تکنولوژی مقاومسازی سازهای رشد عمودی ساختمانها دیگر یک چالش نیست. مگر اینکه سیاستهای شهرسازانه tdr این روند را محدود گرداند. البته در زمینه ساختمانهای بلندمرتبه مشکلاتی نظیر ایمنی در قبال حوادث غیر مترقبه وجود دارد که مهمترین آنها چالش اتش سوزی است که در این زمینه دفتر مقررات ملی ساختمان و همچنین سازمان آتش نشانی برای پیشگیری و کنترل آنها تمهیداتی اندیشیده اند.
5. خانههای پیشساخته
در حال حاضر حل بحران عمیق تامین مسکن در کشور ما در اینگونه ساختمانها پیگیری میشود. ساختمانهای پیش ساخته ساختمانهایی هستند که قسمتهای اعظم آن در کارخانه ساخته شده و در محل خانه به یکدیگر متصل میگردند.
شاید تصور اکثر ما از خانههای پیش ساخته فضاهای سرپوشیدهای شبیه کانکس باشد. البته کانکسها هم به نوعی سازه پیش ساخته محسوب میشوند. اما در حال حاضر صنعت ساختمانهای پیش ساخته به نبوغ و پیشرفتهای زیادی رسیده است. متریالها به روز شده و از استحکام لازم برای یک خانه بادوام برخوردارند. از این حیث که وزن این سازهها پایین است در مناطق زلزله خیز بسیار توصیه میگردد.
روشهای مختلفی برای ایجاد یک بنای پیشساخته وجود دارد. در مدل اسکلتی ابتدا استحکامات ساختمان به روش سنتی ساخته شده سپس سایر اجزا روی هم نصب میشوند. و یا در روش تخته سنگی فشار اصلی ساختمان بر روی دیوارهای از پیش ساخته شده است.
از مزایای قابل توجه این ساختمانها به میتوان به سرعت بالای ساخت، قدرت انتخاب مصالح و کاهش وابستگی به نیروی انسانی و در نتیجه آن کاهش هزینه ساخت اشاره کرد.
6. ساختمانهای گروهی
این ساختمانها به صورت چندایی در یک فضای مشترک قرار میگیرند که به آن پانسیون نیز گفته میشود. این نوع خانهها در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم در کشورهای اروپایی نظیر فرانسه رواج پیدا کرده و هدف آن اسکان قشر ضعیف اقتصادی در مقیاس بالا بوده است در کشورمان ایران این مدل سکونت به طور عمده مختص دانشجویان و یا افرادی است که قصد سکونت موقتی و به دور از خانواده را دارند. به گونهای که هزینه سکونت برای آنان در مقرون به صرفه ترین حالت خود باشد. بدیهی است که این نوع خانهها در پایین ترین کیفیت ممکن برای زیست قرار دارند.
بهترین خانه چیست؟
در این نوشتار سعی شد تا انواع خانهها به ترتیب کیفیت در تجربه زیستپذیری برای شما گردآوری شوند. پس اگر هدفتان از خواندن مطالب فوق پاسخ به این سوال است که بهترین نوع خانه و خانه سازی چیست قطعا پاسخ شما اولین مورد است. یعنی خانههای ویلایی! در این گونه خانهها بهترین کیفیت زیست و تجربهی زندگی خصوصی برای ساکنان آن فراهم میگردد.
با تشکر از همراهی شما

