شناسنامه فنی و ملکی ساختمان +نمونه و دستورالعمل اجرایی

شناسنامه فنی و ملکی ساختمان، سند هویتی فنی و حقوقی بناست که مشخصات ملکی، سازه‌ای و تأسیساتی آن را به‌صورت رسمی مستند می‌کند. این سند همچنین هنگام معماله ملک به خریداران کمک می‌کند تا ملک مدنظر را دقیق تر ارزیابی کنند.

این شناسنامه توسط وزارت راه و شهرسازی و سازمان نظام مهندسی ساختمان با هماهنگی شهرداری و از طریق سامانه سابکا صادر می‌شود. برای اطلاعات بیشتر در مورد این سند ملکی و ضرورت‌های آن با ما همراه باشید.

شناسنامه فنی و ملکی ساختمان چیست؟

شناسنامه فنی و ملکی ساختمان سندی است که مشخصات فنی، حقوقی و ملکی یک ساختمان را به‌صورت رسمی ثبت می‌کند؛ به عبارتی تمام آپشن‌های یک ساختمان در این سند قید می‌گردد که شامل اطلاعاتی از قبیل این موارد است:
پلاک ثبتی، مالکیت، اطلاعات پروانه، نقشه‌های ساخت، مشخصات سازه و تأسیسات، مصالح، رعایت مقررات ملی ساختمان، سابقه تغییرات و تعمیرات. هدف آن شفاف‌سازی معاملات، کنترل کیفیت ساخت، نگهداری ساختمان و جلوگیری از تخلفات است.

شناسنامه فنی و ملکی ساختمان را از کجا بگیریم؟ (نحوه صدور)

متولی قانونی شناسنامه فنی ملک، وزارت راه و شهرسازی و مرجع اجرایی و صدور در عمل سازمان نظام مهندسی ساختمان استان با هماهنگی شهرداری و اداره ثبت اسناد و املاک می‌باشد.

سامانه ملی شناسنامه فنی و ملکی ساختمان معروف به سابکا به نشانی sabka.mrud.ir مرجع صدور اینترنتی این سند است.

درخواست صدور شناسنامه فنی و ملکی ساختمان معمولاً توسط مالک یا وکیل او ثبت می‌شود. پس از ثبت درخواست، مهندس ناظر اطلاعات فنی و اجرایی را در سامانه تکمیل و تأیید می‌کند و در نهایت سازمان نظام مهندسی ساختمان استان بررسی و صدور شناسنامه را انجام می‌دهد.

برخی شهرداری‌ها نیز سامانه‌های محلی یا پنجره واحد خود را دارند.

آیا دریافت شناسنامه فنی و ملکی الزامی است؟

بله، در حالت قانونی و رویه غالب، اخذ شناسنامه فنی و ملکی ساختمان برای صدور پایان کار ضروری است.

طبق ماده ۳۳ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان و آیین‌نامه اجرایی آن، شهرداری‌ها مکلف‌اند در هنگام صدور پایان کار، شناسنامه فنی و ملکی ساختمان را مطالبه کنند. بنابراین برای ساختمان‌هایی که پروانه ساخت آن‌ها بعد از لازم‌الاجرا شدن قانون (پس از سال ۱۳۷۴) صادر شده، بدون ارائه شناسنامه فنی و ملکی، معمولاً پایان کار صادر نمی‌شود.

استثنا: برای ساختمان‌های قدیمی که پروانه ساخت آن‌ها قبل از سال ۱۳۷۴ صادر شده، ممکن است الزامی نباشد یا شهرداری با تشخیص خود عمل کند. همچنین در برخی شهرها و شهرداری‌ها ممکن است رویه‌های اجرایی متفاوت باشد.

هزینه صدور در سال ۱۴۰۵

هزینه صدور شناسنامه فنی ملک ثابت نیست و به این عوامل بستگی دارد:

• شهر و منطقه

• مساحت زیربنا

• نوع کاربری (مسکونی، تجاری، اداری و…)

• تعداد طبقات و واحدها

• تعرفه خدمات مهندسی سال ۱۴۰۵

• مصوبه شورای شهر/شهرداری برای عوارض و بهای خدمات

معمولاً هزینه از دو بخش تشکیل می‌شود:

1. حق‌الزحمه تهیه/تأیید شناسنامه بر اساس تعرفه خدمات مهندسی.

2. عوارض یا بهای خدمات شهرداری/سازمان نظام مهندسی.

برای عدد دقیق در سال ۱۴۰۵ باید به شهرداری محل، سازمان نظام مهندسی ساختمان استان یا سامانه سابکا مراجعه کنید. اگر تعرفه ۱۴۰۵ ابلاغ نشده باشد، معمولاً آخرین تعرفه معتبر اعمال می‌شود.

 

آیین‌نامه اجرایی بند (ب) ماده (۵۵) قانون برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران

موضوع: تهیه و صدور شناسنامه فنی ـ ملکی ساختمان

مرجع تصویب: هیئت وزیران — ۸ تیر ۱۴۰۴
شماره: ۵۱۹۲۱/ت۶۳۹۹۸هـ — تاریخ: ۱/۴/۱۴۰۴

 

هیئت وزیران در جلسه 1404/3/18 به پیشنهاد شماره 211819 / 100 / 02 مورخ 1403/ 12/28 وزارت راه و شهرسازی (با همكاری وزارتخانه های كشور، نفت و نیرو، سازمان برنامه و بودجه کشور، سازمان نظام مهندسی ساختمان و شورای عالی استان ها) و به استناد بند (ب) ماده55 قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403، آیین نامه اجرایی بند مذکور را به شرح زیر تصویب کرد:

ماده1

در این آیین نامه اصطالحات زیر در معانی مشروح مربوط به كار می روند

1. قانون: قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب 1374.

2. وزارت : وزارت راه و شهرسازی

3. سازمان: سازمان نظام مهندسی ساختمان

4. سازمان استان: سازمان نظام مهندسی ساختمان استان

5. شخص ذی صلاح مسئول: شخص حقیقی یا حقوقی دارای پروانه اشتغال به کار و مهارت فنی (موضوع ماده4) قانون که مطابق مبحث 2 مقررات ملی ساختمان تعیین صلاحیت می‌گردد و نسبت به تعهد قانونی، قراردادی یا قهری در نحوه عرضه خدمات فنی خود و آثار آن مسئول است.

6.شناسنامه: سندی الکترونیکی حاوی اطلاعات جامع فنی و ملکی ساختمان

7. ساختمان های جدیدالاحداث: ساختمان هایی که زمان صدور پروانه ساختمانی آنها، پس از تاریخ ابلاغ این آیین نامه است

8. سامانه: سامانه ثبت الکترونیکی اطلاعات و فرایند تهیه و صدور شناسنامه

9. تعمیرات اساسی ساختمان: مجموعه اقدامات فنی و ساختاری با هدف ارتقاء ایمنی، افزایش دوام، بهبود عملکرد یا انطباق ساختمان با استانداردهای فنی روز که شامل بهسازی لرزه‌ای، مقاوم‌سازی، بازسازی اجزای اصلی سازه و نوسازی تجهیزات و سامانه های تأسیسات بارز می باشد. این اقدامات موجب تغییرات اساسی در ساختمان شده و از تعمیرات جزیی متمایز است

10. تجهیزات و سامانه های تأسیسات بارز: تجهیزات یا سامانه ای که در گروه مصرف کننده بارز انرژی طبقه بندی می‌شود و بیش از ده درصد کل انرژی مصرفی لحظه ای ساختمان را به خود اختصاص می‌دهد.

ماده2

دامنه کاربرد موضوع این آیین نامه تمام مستحدثات و ساختمان های جدیدالحداث مشمول قانون است که پروانه ساختمان آنها توسط مراجع قانونی ذی ربط صادر می شود.

ماده3

شناسنامه توسط سازمان استان صادر می شود. این سند باید رعایت مقررات ملی ساختمان و ضوابط شهرسازی را به روشنی منعکس نماید. اطلاعات شناسنامه در سه بخش اصلی به شرح زیر طبقه بندی می شود به طوری که امکان رده‌بندی مستحدثات و ساختمان های جدیدالاحداث در دو بخش کیفیت ساخت و بهره وری انرژی فراهم شود:

1. اطلاعات ثبتی و ملکی

2. اطلاعات اشخاص ذی صلاح مسئول در فرایند ساخت و ساز

3. اطلاعات فنی شامل نحوه نگهداری و بهره برداری، کیفیت مصالح و تضمین کیفیت ساختمان

اطلاعات موضوع این ماده باید از زمان صدور پروانه ساختمان تا پایان کار توسط اشخاص ذی صلاح مسئول یا دستگاه های اجرایی مرتبط، تکمیل و در سامانه بارگذاری شود. صدور شناسنامه تنها پس از تأیید کامل و صحت اطالعات توسط سازمان استان امکان پذیر است.

ماده 4

فرایندت کمیل شناسنامه به صورت مرحله ای و مستمر، از شروع أخذ پروانه ساخت تا صدور پایان کار توسط شخص ذی صالح مسئول در فرایند ساخت از طریق ثبت اطلاعات در بازبینه (چک لیست ها) و بخش های اختصاصی مربوط الزامی بوده و شهرداری‌ها مکلفند از صدور پایان کار برای ساختمان های فاقد شناسنامه خودداری نمایند هرگونه تغییر کاربری، توسعه یا تعمیرات اساسی در ساختمان با کسب مجوز از شهرداری ها و اعمال تغییرات فنی و ملکی در شناسنامه صورت می‌گیرد.

تبصره ـ کلیه دستگاه ها و عوامل مؤثر در فرایند ساخت و ساز در چهارچوب ضوابط و مقررات در تبا دل ثبت اطلاعات وتأیید خود، مسئول خواهند بود.

ماده5

تکالیف وزارت در فرایند تهیه و صدور شناسنامه به شرح زیر است:

1 ـ تدوین و ابالغ چهارچوب، رئوس و مفاد شناسنامه، بر اساس مباحث مقررات ملی ساختمان ظرف سه ماه از تاریخ ابالغ این آیین نامه با همکاری سازمان و دستگاه های مربوط

2 ـ مدیریت، راهبری، استقرار مرکز داده در وزارت و نظارت بر سامانه و ایجاد دسترسی های الزم برای دستگاه های .مرتبط با همکاری وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

3 ـ نظارت عالیه بر فرایندهای تهیه و صدور شناسنامه

ماده6

تکالیف شهرداری ها در فرا:یند تهیه و صدور شناسنامه به شرح زیر است:

1ـ فراهم نمودن زمینه تبادل اطالعات پس از صدور دستور نقشه به منظور ایجاد صفحه متقاضی شناسنامه در سامانه

2ـ ثبت کلیه اطلاعات و مستندات مربوط به بخش های تحت مسئولیت وفق مقررات ملی ساختمان از مرحله دستور نقشه و صدور پروانه ساختمان تا صدور پایان کار در سامانه

3ـ همکاری با سازمان استان در فرایند تهیه، صدور و اصلاح شناسنامه حسب درخواست

ماده7

تکالیف سازمان استان در فرایند تهیه و صدور شناسنامه به شرح زیر است:

1ـ تعریف و ایجاد صفحه اختصاصی شناسنامه در سامانه پس از صدور دستور نقشه برای هر موردی که وفق درخواست متقاضی و مقررات پروانه موضوع این آیین نامه صادر گردد 2ـ بررسی فرایند تکمیل شناسنامه و صدور یا رد آن (به همراه شرح ایرادها) حداکثر پانزده روز کاری پس از تکمیل شناسنامه توسط شخص ذی صلاح مسئول در فرایند ساخت

تبصرهـ عدم اظهار نظر و یا اقدام سازمان استان مبنی بر تأیید، رد و یا درج ایرادهای فرایند تهیه و صدور شناسنامه، ظرف پانزده روز کاری از زمان بارگذاری آخرین اطالعات و تأییدیه ها تخلف محسوب و متخلف به مرجع ذی صالح معرفی می گردد (اصالحی مهرماه1404 )

3ـ بررسی شکایات مالکین از عدم تکمیل احتمالی شناسنامه یا ورود اطلاعات اشتباه یا غیرواقع اشخاص ذی صلاح و اصلاح آن (در صورت لزوم وفق نظر کارشناس موضوع ماده27 قانون).

4ـ اصلاح رده بندی انرژی، آب و شناسنامه براساس اعلام شخص ذی صلاح در طول

بهره برداری ساختمان براساس درخواست متقاضی به مراجع صدور پروانه

5ـ صدور نسخه الکترونیک شناسنامه و ارسال آن از بستر سامانه به مراجع صدور پروانه

ماده8

تکالیف سازمان در فرایند تهیه و صدور شناسنامه به شرح زیر اس:

1ـ راه اندازی سامانه زیر نظر وزارت ظرف حداکثر شش ماه.از تاریخ ابلاغ این آیین نامه

2ـ تهیه بازبینه ها (چک لیست ها) و تنظیم وحدت رویه های اجرایی در چهارچوب ضوابط و مقررات و ابالغ آن ها

3ـ نظارت و تأیید نحوه اجرای فرایند تهیه و صدور شناسنامه در سازمان استان ها

ماده9

سازمان ملی استاندارد ایران مکلف است درفرایند تهیه و صدور شناسنامه نسبت به تبادل برخط بانک اطلاعات مربوط به استاندارد مصالح و تجهیزات ساختمانی به خصوص مصالح دارای استاندارد اجباری در سامانه اقدام نماید.

ماده10

بیمه مرکزی جمهوری اسالمی ایران مکلف است در فرایند تهیه و صدور شناسنامه نسبت به ملزم کردن شرکت های بیمه گر مرتبط با صنعت ساختمان به بارگذاری اطلاعات موجود بیمه تضمین کیفیت ساختمان و بیمه مسئولیت حرفه ای اشخاص ذی صلاح در سامانه اقدام نماید

ماده11

کیفیت، صنعتی سازی و بهره وری انرژی، مدیریت مصرف بهینه آب و برق ساختمان بر مبنای شاخص هایی که در مباحث مقررات ملی ساختمان آمده است، رده بندی می‌شود

ماده12

تعرفه خدمات تهیه و صدور شناسنامه براساس تبصره 2 ماده 31 آیین نامه اجرایی ماده 33 قانون، موضوع تصویب نامه شماره4605 / ت28549 هـ مورخ1383 / 4/ 22 مورخ4 / 22 / 1383 با رعایت تخفیفات قانونی قبلی می‌باشد

ماده13

تبادل اطلاعات موضوع این آیین نامه با رعایت قانون مدیریت داده ها و اطلاعات ملی مصوب1401 و مطابق (مصوبات کارگروه تعامل پذیری دولت الکترونیکی موضوع ماده3 قانون یادشده انجام می شود

ماده14

مسئولیت نظارت بر اجرای این آیین نامه بر عهده وزارت است.

ماده15

در صورت تعارض این آیین نامه با آیین نامه اجرایی ماده 33 قانون، موضوع تصویب نامه شماره 4605/ت28549 هـ مورخ 1383 /4/ 22 مورخ1383 / 4/ 22 با اصلاح بعدی، مفاد این آیین نامه معتبر و لازم الاجراء می‌باشد.

ماده16

این آیین نامه از تاریخ راه اندازی سامانه، موضوع بند 1 ماده8  لازم الاجراء است.